Erzurum Saat Kulesi, kitabesindeki bilgilere göre Saltuklu hükümdarı Emir Muzaffer Gazi zamanında (1124-1132), ll74 yılında İç Kale Camisi’ne minare olarak yaptırılmıştır. İç Kalenin duvarına bitişik olan bu minare aynı zamanda bir gözetleme kulesi görevini de üstlenmiştir. Bu kale Anadolu’da Selçuklu geleneğinin bir devamıdır.

Mimari ve Süsleme özellikleri:İç kale sur duvarlarının üzerinen yükselen minarenin kaide kısmında malzeme iki renkli kesmetaştır.
Minarenin kaide kısmından sonra gelen gövde kısmı tuğla malzemeyle örülmüştür. Yüksekliği yaklaşık olarak 30 m civarındadır.
Silindirik gövde aşağıdan yukarıya doğru daralır. Tuğlaların yatay,dikey ve çapraz dizilmesi sonucu gövde kısmı örülmüştür. Bu düzenleme sonucunda karşılaşılan geometrik kompozisyon süslemeye dahil edilebilir. Yine şerefe kısmının altında yer alan ve minadenin yapılış tarıhini ve banisinin adını veren kufi karekterli kitabe de süslemeye dahildir. Ayrıca kibabetik kısmının  üst kısmında yer alan şrefe kısmının altında tuğlaların sırlı ve sırsız şekilde kullanılmasından ötürü baklava motifi oluşturulmuştur. Şerefe kısmının üstünde yer alan petek ve külah kısmı orijinalliğini koruyamayarak günümüze ulaşmıştır. Ahşap malzemeli olan şerefe kısmı barok düzenlemeyi andırır niteliktedir ve burada saat kulesinin çanı görülmektedir.
Yapı önemini Anadoluda yapılmış en eski minarelerden alır.

Tepsi Minare veya Kule olarak isimlendirilen saat kulesinin yüksekliği yaklaşık 21 m. olup üzerinde, sonradan yapılan ve saatin yerleştirildiği ahşap bir bölüm bulunmaktadır. Buraya saatin ne zaman yerleştirildiği kesinlik kazanamamıştır. Bununla beraber gezgin Riter Seyahatnamesi’nde bu saatten söz ettiği dikkati alınacak olursa saatin l843’den önce kuleye yerleştirildiği sanılmaktadır. Sultan II.Abdülhamit zamanında Müşir Mustafa Paşa’nın Erzurum valiliği sırasında kuledeki kitabenin bir kısmı sökülerek buraya saat kadranı yerleştirilmiştir. Kırım Savaşı sırasında (l853-l856) Ruslar bu kuledeki saati söküp götürmüşlerdir. Sonraki yıllarda İngiltere l877’de Londra’da yapılmış olan bugünkü saati buraya hediye etmişlerdir.

Saat Kulesi kare taş kaide üzerinde yuvarlak gövdeli ve kırmızı tuğladan yapılmıştır. Kuzey yönündeki bir kapıdan girilen kulenin gövdesinin üzerinde Arapça kufi yazılı bir kitabe bulunmaktadır. Bu kitabe de;

“İkbal dinin ışığı,İslamın kutbu, devletin yardımcısı, milletin zahiri ,arkası, meliklerin ve emirlerin güneşi Ebil Kasım oğlu Ebil Muzaffer Gazi İnanç Beygu Tuğrul içindir.” yazılıdır.